Mosquée construit dans le cimetière Père Lachaise a la demande de l’ambassadeur ottoman
Mosquée construit dans le cimetière Père Lachaise
Père Lachaise mezarliginda'ki cami
Le cimetière du Père Lachaise, célèbre nécropole parisienne, abrite une histoire méconnue : celle de son enclos musulman et de la première mosquée de Paris [1][2].
Origines et Création:
Au milieu du XIXe siècle, l'Empire ottoman et la France entretenaient des relations diplomatiques étroites. Suite à une demande du grand vizir Mehmed Ali Pacha, l'ambassade de Turquie à Paris, un arrêté préfectoral du 29 novembre 1856 autorise la création d'un enclos musulman au sein du cimetière du Père Lachaise [3][4]. Cet enclos, situé dans la 85e division, était destiné à l'inhumation des personnes de confession musulmane décédées à Paris [3][4]. Napoléon III répond favorablement à cette demande en "remerciement à l'Empire ottoman" suite à la guerre de Crimée (1853-1856) [1].
Selon la nouvelle réglementation des cimetières de 1804, chaque culte devait avoir un lieu d'inhumation particulier [4].
La Mosquée:
L'accord prévoyait également la construction d'une petite mosquée au sein de l'enclos, afin de permettre aux fidèles de pratiquer les rites funéraires musulmans [1][4]. Inaugurée le 1er janvier 1857, la mosquée comprenait trois pièces : une salle de prière pour les morts, un espace pour la toilette rituelle (lavatorium), et un dépôt pour les accessoires du culte [1]. L'édifice du Père Lachaise est le premier à avoir servi à accomplir la prière aux défunts des musulmans [1]. Elle est considérée comme la première mosquée de Paris, bien que l'appellation soit un peu inappropriée [1].
Évolution et Déclin:
L'enclos musulman avait initialement une superficie de 3 260 m² [1]. Cependant, le nombre d'inhumations s'avérant moins important que prévu, sa taille fut réduite à plusieurs reprises [1][5]. En 1870, on dénombrait seulement 44 inhumations [1].
La loi du 14 novembre 1881, qui supprimait les espaces réservés à chaque religion dans les cimetières, entraîna la disparition des murs qui isolaient l'enclos musulman [4][6]. L'entretien de la mosquée fut confié à l'ambassade de Turquie, mais elle fut progressivement laissée à l'abandon [4][7].
En 1914, avec le déclenchement de la Première Guerre mondiale et les changements politiques, la mosquée en ruine fut détruite [1][4]. Un projet de reconstruction plus ambitieux fut envisagé, mais il ne vit jamais le jour [1].
Vestiges et Mémoire:
Aujourd'hui, il ne reste de l'enclos musulman qu'une petite haie symbolique, marquant l'ancienne distinction confessionnelle [3][4]. Parmi les personnalités inhumées dans cet espace, on peut citer Malka Khachwar, reine d'Oudh (Inde), décédée à Paris en 1858 [3][4]. Plus récemment, des personnalités musulmanes comme l'écrivain iranien Sadegh Hedayat et le chanteur berbère Idir y ont été enterrées [3][4].
Bien que la mosquée ait disparu, l'enclos musulman du Père Lachaise témoigne d'une histoire riche et complexe, marquée par les relations entre la France et l'Empire ottoman, ainsi que par l'évolution de la place de l'islam en France [1].
Sources:
APPL - Cimetière du Père Lachaise [3][4]
SaphirNews.com [1]
Wikipédia [2][8]
Spooky Traveler [5]
Paris'in ünlü mezarlığı Père Lachaise, pek bilinmeyen bir hikayeye ev sahipliği yapmaktadır: Müslüman bölümü ve Paris'in ilk camisi [1][2].
Kökenleri ve Kuruluşu:
Yüzyılın ortalarında, Osmanlı İmparatorluğu ve Fransa yakın diplomatik ilişkilere sahipti. Türkiye'nin Paris Büyükelçiliği Sadrazam Mehmed Ali Paşa'nın talebi üzerine, 29 Kasım 1856 tarihli bir valilik kararnamesiyle Père Lachaise Mezarlığı içinde bir Müslüman bölümünün oluşturulmasına izin verildi [3][4]. 85. bölgede yer alan bu bölüm, Paris'te ölen Müslüman inancına sahip kişilerin defnedilmesi için ayrılmıştı [3][4]. III. Napolyon, Kırım Savaşı (1853-1856) sonrasında "Osmanlı İmparatorluğu'na bir teşekkür" olarak bu talebi olumlu karşıladı [1].
1804 tarihli yeni mezarlık düzenlemelerine göre, her inancın kendine ait bir defin yeri olması gerekiyordu [4].
Cami:
Anlaşma ayrıca, inananların İslami cenaze törenlerini uygulamalarına izin vermek için bölüm içinde küçük bir caminin inşa edilmesini de öngörüyordu [1][4]. 1 Ocak 1857'de açılan cami, üç bölümden oluşuyordu: ölüler için bir namaz odası, bir ritüel temizlik alanı (lavatorium) ve ibadet aksesuarları için bir depo [1]. Père Lachaise'deki yapı, Müslümanların ölüleri için namaz kılmak üzere kullanılan ilk yapıydı [1]. Bu nedenle, isimlendirme biraz uygunsuz olsa da, Paris'in ilk camisi olarak kabul edilir [1].
Gelişim ve Düşüş:
Müslüman bölümü başlangıçta 3.260 m² alana sahipti [1]. Ancak, defin sayısı beklenenden daha az olduğu için, boyutu birkaç kez küçültüldü [1][5]. 1870'de sadece 44 defin vardı [1].
14 Kasım 1881 tarihli ve mezarlıklarda her din için ayrılan alanları ortadan kaldıran yasa, Müslüman bölümünü izole eden duvarların ortadan kalkmasına yol açtı [4][6]. Caminin bakımı Türkiye Büyükelçiliği'ne devredildi, ancak giderek terk edildi [4][7].
1914'te, Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesi ve siyasi değişikliklerle birlikte, harap haldeki cami yıkıldı [1][4]. Daha iddialı bir yeniden inşa projesi düşünüldü, ancak hiçbir zaman hayata geçirilmedi [1].
Kalıntılar ve Hafıza:
Günümüzde, Müslüman bölümünden geriye, eski dini ayrımı işaret eden küçük, sembolik bir çit kalmıştır [3][4]. Bu alana gömülen şahsiyetler arasında, 1858'de Paris'te ölen Oudh (Hindistan) Kraliçesi Malka Khachwar bulunmaktadır [3][4]. Daha yakın zamanlarda, İranlı yazar Sadegh Hedayat ve Berber şarkıcı Idir gibi Müslüman şahsiyetler buraya gömülmüştür [3][4].
Cami ortadan kalkmış olsa da, Père Lachaise'deki Müslüman bölümü, Fransa ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ilişkilerin yanı sıra İslam'ın Fransa'daki yerinin evrimi ile işaretlenmiş zengin ve karmaşık bir tarihe tanıklık etmektedir [1].
Kaynaklar:
APPL - Cimetière du Père Lachaise [3][4]
SaphirNews.com [1]
Wikipédia [2][8]
Spooky Traveler [5]
